دیگاهها و تفسیرهای متفاوت از کنفرانس لندن

محمد امین میرزاد

بیشتر از دو روز به برگزاری کنفرانس لندن باقی نمانده است و پیش کنفرانس آن در استانبول ترکیه طی نشست های سه جانبه و همسایگان افغانستان به پایان رسید و اکنون مقامات دعوت شده در این کنفرانس راهی لندن هستند. هرچند خواسته ها، طرحها و انتظارات دولت افغانستان و نیز جامعه جهانی از این کنفرانس بارها در رسانه های به نشر رسیده است، اماجزئیات این طرح ها در کنفرانس لندن مطرح خواهد شد. با توجه به طرح ها و خواست های کلی که پیش از برگزاری این کنفرانس به نشر رسیده است، اگر تحلیل و ارزیابی گردد، روشن خواهد شد که تفاوت دیدگاهها میان کشورهای شرکت کننده، دولت افغانستان و سازمان های بین المللی زیاد است. برخی از کشورهای غربی حکومت افغانستان را آلوده به فساد می دانند و کمک های بین المللی را مشروط به بیرون رفتن دولت کابل از این منجلاب می دانند. اما دولت افغانستان بجای پاسخ گویی در این زمینه کشورهای خارجی را متهم می کند که آنان نیز دستهای شان تا مرفق در فساد موجود در افغاستان آلوده است.
براساس تحقیقاتی که صورت گرفته از سوی سازمان ملل افغانها در طول 12 ماه گذشته، دو و نیم میلیارد دالر رشوه داده اند که این مقدار پول تقریبا معادل 23 درصد عاید ناخالص ملی در افغانستان است. اگر مبلغی رشوه داده شده روی در آمد سرانه ملی شمارش شود سهم هرافغان در دادن رشوه سالانه به طور متوسط 160 دالر می رسد که رقم وحشت ناک است و این در حالی است که عاید سرانه ناخالص ملی در افغانستان 425 دالر برای هرافغان می باشد. اجندایی که قرار است در این کنفرانس مورد بحث قرار گیرد 5 موضوع اساسی است که عبارتند از: تامین امنیت، حکومت‌داری خوب، انکشاف اقتصادی، همکاری‌های منطقه‌ای و مصالحه با مخالفین. از جمله دولت مداری خوب و عاری از فساد یکی از مهمترین اجندای کنفرانس لندن به شمار می رود، اما انتشار امار سازمان ملل در مورد فساد در افغانستان نشان می دهد که میان نهادهای سازمان ملل و نیز کشورهای خارجی و دولت افغانستان تفاوت دیدگاههای زیادی در موضوعات مورد طرح دارند. هرچند وحید عمر سخنگوی ریاست جمهوری این گزارش را رد کرده و گفته که واقعیت ندارد و باید در این زمینه تحقیقات بیشتری صورت گیرد.اوهم چنین جامعه جهانی و حتی خود سازمان ملل را متهم به فساد کرد وگفت: فساد ادارى هم در ادارات افغانستان وجود دارد و هم در شيوۀ کمک هاى جامعۀ جهانى در کشور، يعنى در نهاد هاى بين المللى و مؤسسات و حتى در ملل متحد فساد وجود دارد و مبارزه با اين امر يک اولويت براى همه است.
حال باتوجه به این تفاوت دیگاه و تفسیری که هرکدام از فساد ارایه می دهند، ایا در این کنفرانس به توحید دیگاهها خواهند رسید؟ ایا دولت افغانستان و نهادهای بین المللی و نیز کشورهای خارجی بجای متهم کردن یک دیگر براصل ضرورت مقابله با فساد در افغانستان در این کنفرانس به اشتراک نظر خواهند رسید و تعهداتی را به طور مشترکی را در این راستا خواهند پذیرفت؟ همچنین پیداکردن یک راهکار مناسب برای برون رفت از تداوم خشونت ها در افغانستان و چاره اندیشی برای امنیت پایدار در سایه صلح و به دنبال آن توسعه افغانستان در عرصه های مختلف که از دموکراسی گرفته تا توسعه نظامی و اقتصادی و صنعتی را شامل می گردد، با تفسیرها وبرداشت های متفاوتی در این کنفرانس مطرح خواهد شد، زیرا از یک سو دموکراسی باید پاس داشته شود و از سوی دیگر گروه طالبان و اندیشه های طالبانی به عنوان یک واقعیت در ساختار سیاسی افغانستان مورد قبول واقع می گردد. رابرت گیتس وزیر دفاع امریکا طالبان را به عنوان بخشی از ساختار سیاسی در افغانستان می داند. حال اگر نظر کشورهای غربی همان باشد که وزیر دفاع امریکا گفته است، به راستی این دیدگاه را با نظام دموکراسی که در ان به آزادی های فردی و حقوق شهروندی احترام گدشته شده است، چگونه قابل جمع خواهد بود؟ البته دولت انگلیس حتی سه سال پیش گروه طالبان را جزء واقعیت های سیاسی جامعه افغانستان دانسته بود و اکنون جمع این پارادوکس خود چالشی است که فراروی کنفرانس لندن وجود دارد. در کنار این گونه تفاوت دیدگاهها مسئله مذاکره و نحوه تعامل با طالبان نیز برداشت های متفاوتی وجود دارد، پاکستان به شدت تلاش دادرد تا ملاعمر و دیگر سران طالبان در کنفرانس لندن بخشیده شوند و برخی مقامات افغانی پاکستانی شدن مذاکره با طالبان در لندن بیم دارند. جالب این است که مقامات پاکستانی طی روز های اخیر بارها اعلام کرده اند که دولت این کشور می تواند با تمامی رده های گروه طالبان وارد مذاکره شده و این گروه را برای مصالحه با دولت کابل وادار سازد. در ادامه این پروسه رشید احمد تحلیل گر معروف پاکستانی نیز گفته است که دولت پاکستان می تواند نقش اساسی و تعیین کننده را در پروسه مصالحه با طالبان داشته باشد، هرچند این سئوال هنوز بدون پاسخ باقی مانده است مقامات پاکستانی چگونه می توانند آدرس ملا عمر را پیداکرده با او طرح مذاکره با دولت کابل را پیشنهاد می کند، زیرا این کشور بار ها گفته است که ملاعمر در کویته پاکستان نیست و نمی داند که در کجاست، اما اکنون چگونه است که این دولت با تمامی رده های مختلف اعضای طالبان افغانی می تواند مذاکره نماید؟ .
گفته می شود که ملاعمر در این کنفرانس از سوی سازمان ملل بخشیده خواهد شد، اما این موضوع تکذیب گردید اما این بارحامد کرزی رئیس جمهور افغانستان در ترکیه باردیگر تاکید کرده است که وی در کنفرانس لندن تلاش خواهد کرد تا نامهای برخی از سران طالبان از فهرست سیاه شورای امنیت سازمان ملل حذف گردد. اما به رغم خوشبینی ها و تلاش های حکومت افغانستان و بریتانیا از کنفرانس لندن و نیز امید واری هایی که برای مذاکره با طالبان به وجود آمده است، طرح مذاکره با طالبان به صورت رسمی و قاطع از سوی گروه طابان رد شده است. ذبیح الله مجاهد یک تن از سخنگویان طالبان در واکنش به تلاش هایی که به منظور مصالحه با این گروه صورت می گیرد، هرگونه مذاکره را رد کرده و گفته است که طالبان قابل فروش نیست. درحالی که کشورهای غربی با صرف نظر و عقب نشینی از اصول دموکراسی زمینه را برای مذاکره با طالبان آماده می کنند، گروه طالبان از این روند تفسیر دیگری دارد، از نظر این گروه طرح مذاکره با طالبان در کنفرانس لندن یعنی معامله و فروش طالبان از سوی رهبران آنها و آنها بدین باورند که این گروه قابل فروش نیست. در کنار این تلاش ها از برخی از اظهارت برمی اید که کشور های غربی نیز چندان امیدی به موفقیت طرح مذاکره باطالبان در کنفرانس لندن ندارند، به همین دلیل جنرال مک کریستال در تازه ترین اظهارات خود گفته است که طالبان باید آن قدر ضعیف شود تا برای آشتی آماده گردند. هم چنین گفته است که تابستان سال اینده سال خونینی خواهد بود. به هرحال به نظر می رسد که نظرات و تفسیر ها از 5 موضوع قابل در کنفرانس لندن میان شرکت کنندگان تفاوت های زیادی وجود دارد و این موضوع می تواند در نتایج این کنفرانس تاثیر زیادی بگذارد.
منبع : http://www.dailyafghanistan.com/newspages/opinion.html#03