مجلس نمایندگان چه خواهد کرد؟ راي اعتماد بر اساس سليقه وکلا يا شايستگي وزرا

عبدالاحد بهرامی

با گذشت چندین ماه از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری و شوراهای ولایتی جنجال برانگیز در کشور، دولت برآمده از انتخابات تا هنوز تشکیل نشده و در آستانه کنفرانس لندن، کرسی های وزرای کابینه در دولت افغانستان همچنان خالی می باشد. با آنکه رد شدن حدود دو سوم وزرای پیشنهادی رییس جمهور کرزی در دور اول باعث استمرار ابهام سیاسی در کشور شده، اما انتظار می رود نمایندگان پارلمان با در نظرداشت منافع ملی و مشارکت ملی و با توجه به توانایی ها و شایستگی های وزرای پیشنهادی، بر روند طولانی و کشدار تشکیل کابینه برای دولت برآمده از انتخابات ریاست جمهوری سال 1388 نقطه پایان بگذارند.
اکنون و در حالی که وزرای پیشنهادی جدید در برابر نمایندگان پارلمان، در حال دفاع از شایستگی و توانایی های خود هستند، نگرانی از نحوه قضاوت نمایندگان در مورد شایستگی ها و صلاحیت های وزرای پیشنهادی همچنان به قوت خود باقی است. آیا نمایندگان ملت، در خانه ملت، معیارهای لازم را در گزینش وزرا برای دولت جدید را مراعات خواهند کرد؟ و آیا نمایندگان پارلمان، آنطوری که شاید و باید، بر اساس منافع ملی و در نظرداشت نیاز جدی کشور به مشارکت ملی از یکسو و داشتن کابینه متخصص و متعد از سوی دیگر، قضاوت خواهند کرد؟ بعضی از کارشناسان در مورد اینکه همه نمایندگان پارلمان، معیارهای ذکر شده را در نظر داشته باشند، تردید دارند. به باور این عده، علاوه بر بررسی صلاحیت و شایستگی وزرای پیشنهادی، عوامل متعدد دیگری نیز در قضاوت نمایندگان پارلمان دخیل بوده و احتمالا دخیل خواهد بود. اما بسیاری ها نیز با ابراز خوشبینی در این مورد به این باور هستند که نمایندگان پارلمان اغلب در قضاوت شان بدون در نظرداشت مسایل دیگر، شایستگی و صلاحیت وزرای پیشنهادی را در نظر خواهند گرفت.
اما باید به این نکته اذعان کرد که نمی توان انتظار داشت که سلیقه های شخصی و انگیزه های متعدد سیاسی، جناحی و... در قضاوت نمایندگان پارلمان بصورت مطلق نقش نداشته باشند و وکلای ولسی جرگه محض با رعایت معیارهای شایسته و بایسته برای وزرای کابینه آینده، تصمیم بگیرند. علیرغم همه اینها، مردم افغانستان اکنون بیش از هر زمان دیگر از نمایندگان پارلمان انتظار دارند تا در داوری شان، مصالح علیای کشور را در نظر داشته و با توجه به مصالح و منافع ملی کشور در این مورد تصمیم گیری نمایند. بدون تردید تشکیل دولت جدید، روندی که از ماه ها پیش و پس از انتخابات ریاست جمهوری تاکنون ادامه دارد، آزمون بسیار اساسی هم برای قوه مجریه افغانستان و به خصوص رییس جمهور و هم برای عالی ترین نهاد قانونگذاری کشور محسوب می گردد. آزمونی که توانایی رییس جمهور و نخبگان کشور در درون پارلمان را در تشکیل دولت کارا و موثر محک خواهد زد.
از آنجا که هر تصمیم رهبران و نخبگان سیاسی کشور در آینده سیاسی، اجتماعی و اقتصادی کشور سرنوشت ساز خواهد بود، قضاوت نمایندگان پارلمان در مورد وزرای پیشنهادی نیز در شرایط کنونی برای کشور نه تنها برای پنج سال آینده بلکه برای دهه های آینده از اهمیت بسزایی برخوردار است. زیرا مردم افغانستان انتظار دارند، با تشکیل کابینه موثر و کارامد، ناکامی های گذشته نه تنها تکرار نگردد بلکه دولت در جریان پنج سال آینده، زمینه مناسبی را برای انکشاف کشور در درازمدت و در دهه های آینده بوجود آورد و با بهبود اوضاع امنیتی و رفع معضل هایی چون فساد، فقر و مواد مخدر، تهداب پایداری را برای استمرار موثر دولت سازی و توسعه کشور بگذارد. یکی از موضوعات نگران کننده در رویدادها و تحولات درون پارلمان در روزهای جاری، غیبت بخش قابل توجهی از نمایندگان پارلمان است. با توجه به اهمیت جلسات پارلمان در آستانه دادن رای اعتماد و یا عدم اعتماد برای وزرای پیشنهادی، حضور تعداد اندکی از وکلا در پارلمان از این جهت نگران کننده است که آیا این وکلا واقعا به برنامه ها و پلان کاری وزرای پیشنهادی و همچنان توانایی و شایستگی آنها اهمیتی قایل نیستند؛ یا آنطوری که می گویند آنها از خانه های شان از طریق رسانه های همگانی و بدون حضور در پارلمان به برنامه های وزرای پیشنهادی گوش فرا می دهند.! عدم حضور نمایندگان به هیچ وجه قابل توجیه نیست و متاسفانه این موضوع اکنون در پارلمان تبدیل به سنت ناخوشایند و مذمومی شده است که خود این نهاد قانونگذاری نیز حساسیت در این موضوع را از دست داده است. اما در این شرایط فقط با نگرانی و ناگذیری باید امیدوار بود که پیامدها و عوارض منفی و ناخواسته این موضوع تاثیری بر تشکیل کابینه جدید نداشته باشد و نمایندگان پارلمان بتوانند بر اساس آنچه که باید، تصمیم بگیرند.
اکنون باید نظاره گر بود که نمایندگان چه تصمیمی می گیرند و چه میراثی از انتخابات ریاست جمهوری 1388 به جای خواهد ماند. اما جدا از اینکه این کابینه جدید چگونه و چه وقت تشکیل خواهد شد، بدون تردید نکته اصلی در کابینه جدید کارایی و موثریت آن خواهد بود. رییس جمهور کرزی برای تحقق وعده هایی که ملت افغانستان داده است، به مدیران شایسته در درون تیم کاری خود نیاز دارد؛ مدیرانی که شایستگی هدایت برنامه های جدید رییس جمهور در راستای تامین این وعده ها را داشته باشد. با پایان یافتن انتخابات و پس از آنکه رییس جمهور کرزی از سوی کمیسیون مستقل انتخابات، به حیث برنده اعلام گردید، وی در مراسم تحلیف خود در رابطه با مسایل و موضوعات مهم کشور، وعده های امیدوار کننده ای به مردم داد و اعلام کرد که در رابطه با چالش هایی چون فساد، ناامنی، فقر و مواد مخدر برنامه دارد و برنامه هایش در راستای رفع این چالش ها موثر خواهد بود. این تعهدات رییس جمهور کرزی و قاطعیتی که وی لااقل بصورت صوری و در آستانه تشکیل دولت جدید از خود نشان داد، امیدواری های قابل توجهی را در میان مردم ایجاد کرد. بر اساس نظرسنجی ای که چند روز پیش منتشر گردید، پرسش شوندگان، آقای کرزی را رییس جمهور مناسب برای رهبری کشور و نظام فعلی افغانستان را بهترین نظام و غیر قابل مقایسه با نظام دهشت و خشونت طالبانی خوانده بودند.
این خوش بینی ها بیانگر آنست که علیرغم چالش های فزاینده ای که افغانستان در سال جاری پشت سر گذاشت، و با آنکه انتخابات امسال با ننگ تقلب لکه دار گردید، مردم در مورد آینده و در مورد دولت، رییس جمهور، و مسیری که افغانستان در حال حاضر در پیش گرفته است، بسیار خوشبین هستند؛ و یا لااقل آنطوری که تصور می گردید بدبین نیستند. تشکیل کابینه موثر و عملکرد مسئولانه وکلای پارلمان می تواند باعث افزایش موثریت دولت و به تبع افزایش خوشبینی های مردم و بیش از پیش باعث تقویت اعتماد مردم به دولت و نهادهای دولتی گردد. این دستاورد به خودی خود و بدون توجه به اهداف دیگری که باید به آنها رسید، یکی از دستاوردهای مهم در سال آینده و در سالیان آینده می تواند باشد. این خوشبینی ها روزنه جدیدی از امید را بروی افغانستان می گشاید و نشاندهنده آن است که ملت افغانستان با وفاداری به نظام نوپای کنونی، به آرمان های آن متعهد هستند و از آن در برابر چالش های متعدد و شورشیانی که اساس این نظام و قانون اساسی کشور را هدف قرار داده اند، از آن دفاع خواهند کرد.
منبع : http://www.dailyafghanistan.com/newspages/opinion2.html#03