رهبر طالبان در کنفرانس لندن بخشیده می شود

محمد امین میرزاد

حدود سه هفته به برگزاری کنفرانس بین المللی لندن باقی مانده است. کنفرانسی که نقش اساسی و تعیین کننده در سرنوشت سیاسی، اقتصادی و امنیتی افغانستان دارد. از آنجایی که افغانستان در هرسه زمینه یادشده نیاز مند به همکاری و کمک های بین المللی است، دولت مردان افغانستان انتظار دارند تا از این کنفرانس با دست های پر به افغانستان برگردند، به همین دلیل تا کنون در مورد اجندای این کنفرانس تحلیل ها و تفسیر های زیادی شده است. یکی از موضوعاتی که پیش از کنفرانس لندن به صورت رسمی از سوی سخنگوی ریاست جمهوری مطرح گردیده است، چگونگی مذاکره باطالبان است. وحید عمر سخنگوی ریاست جمهوری هفته گذشته به رسانه ها گفت:" تمام تلاش ها را برای این می کنیم که دولت افغانستان با آمادگی عام و تام و باطرح های مشخص افغانی به کنفرانس لندن برود. در 5 عرصه ای که صحبت می شود یعنی انکشاف اقتصادی، امنیت، حکومت داری خوب، مبارزه با فساد اداری و همکاری منطقه ای و یک جز دیگر این که مخوضوع مذاکرات با مخالفین مسلح دولت است، به این ارتباط طرح های مشخصی اماده شده است. هرچند موضوع مذاکره با مخالین بارها مطرح شده اما میکانیزم مشخصی برای آن تدوین نشده بود". با توجه به این گفته ها به نظر می رسد که دولت افغانستان سعی دارد طرحی را برای روند مداکره با طالبان در این کنفرانس ارایه دهند. اما این که این طرح برای مداکره باطالبان چیست و چگونه خواهد بود، هنوز به درستی مشخص نشده است و دولت کابل سعی دارد این نکته را پیش از پیش به رسانه ها القانماید که موضوع مذاکره با طالبان در کنفرانس لندن به صورت جدی و اساسی مطرح خواهد شد و در این مورد طرح جامعی روی دست گرفته شده است. سرانجام آقای عمر در روز 5 شنبه به رسانه ها اعلام کرد که در کنفرانس لندن یکی از موضوعاتی که به صورت جدی مطرح خواهد شد این است که از جامعه بین المللی و شورای امنیت خواسته خواهد شد تا نام ملاعمر رهبر گروه طالبان را لیست سیاه حذف نماید، تا زمیبنه مذاکره با طالبان بیشتر فراهم گردد. حال سئوال این است طرح جامعی که سخنگوی ریاست جمهوری برای مذاکره باطالبان از آن سخن گفته آیا از سوی خود دولت افغانستان طرح گردیده است یا این که پیش از این برخی از کشور های غربی راهکار آن را برای مذاکره با طالبان پیش نهاد کرده بود؟ طرحی که سخنگوی دولت افغانستان ارایه داده کپی همان طرح 5 ماده ای است که چندی پیش دولت انگلیس به عنوان راهکار مذاکره با طالبان ارایه داده بود و ظاهرا دولت افغانستان نیز درتلاش است تا با استفاده از طرح میزبان زمینه بیشتر مذاکره با طالبان را بعد از کنفرانس لندن فراهم نماید. مقام های بریتانیایی چندی پیش به دولت افغانستان پیشنهاد کرده بودند که میان دولت افغانستان و شماری از رهبران طالبان ظرف دو سال آینده آشتی صورت گیرد. زیرا این کشور به این باور است که موفقیت در برابر طالبان نیازمند کارهای سیاسی نیز هست و باید برای مقابله با طالبان کار های سیاسی نیز انجام شود. نکته تازه ای که در این پیشنهاد وجود داشت این بود که در این سند دولت بریتانیا از دولت کرزی خواسته بود تا طرح مصالحه را خود را با "شورای کویته" عیار سازد. و شورای کویته همان اعضای اصلی و رهبری کننده طالبان است که مقر شان در کویته می باشد و تمامی عملیات ها را از این ناحیه رهبری و طراحی می کنند. باتوجه به اهمیتی که شورای کویته دارد، این کشور تلاش می کند تا دولت افغانستان را وادارد تا به صورت مستقیم با شورای کویته تماس گرفته باب مذاکره را با طالبان بکشایند. امتیاز دیگری در طرح بریتانیا پیش از پیش به طالبان داده شده بود این است که اولین گامهای عملی در راستای پیشنهاد صلح این باشد که با شروع مذاکرات اسامی طالبانی که به روند آشتی می پیوندند از "لیست سیاه" سازمان ملل حذف گردد. بر اساس این سند، این مصالحه شامل حال ستیزه جویان عادی و فرماندهان محلی آنها نیز می شود. این سند روند مذاکره با طالبان را در سه مرحله عملی می داند اول کار "تاکتیکی" است که در سایه آن بتوان جنگجویان پیاده طالبان و فرماندهان متوسط آن را وادار ساخت تا از خشونت و جنگ دست بردارند و این کار نیاز به فعالیت های اوپراتیفی و تاکتیکی دارد در سایه این تلاش ها می توان تعداد زیادی از آنان را به سوی صلح دعوت کرد؛ مرحله دوم کار روی بازگشت والیان خود خوانده طالبان، فرماندهان ارشد و نیروهای آنها که در جنگ ها نقش موثری دارند، باید آنان را تضعیف کرده و به پای میز مذاکره کشانید و مرحله آخر که "استراتژیک" خوانده شده، "آشتی و توافق با شورای کویته" است که در واقع مذاکرات نهایی با طالبان به شمار می رود. این سند همچنین جزئیات "اولویت های برنامه کاری" زمان بندی شده را با خود دارد: سه ماه برای "برنامه بازگشت تاکتیکی" و "بازگشت داوطلبانه"، همراه با حمایت مالی بین المللی از این روند، شش ماه برای در دسترس گذاشتن گزینه سیاسی برای حامیان طالبان که شامل حذف نامهای طالبانی که به روند آشتی می پیوندند از لیست سیاه سازمان ملل هم می شود. دو سال برای برگزاری لویه جرگه یا مجمع ملی توسط دولت کابل برای بازنگری قانون اساسی و موافقت نامه سال ۲۰۰۱ بن، که بر اساس آن روند سیاسی جدید در کشور برقرار شد. البته این سند جدید ترین سندی است که بعد از انتخاب آقای کرزی به عنوان رئیس جمهور از سوی یک کشور خارجی برای مذاکره با طالبان در اختیار دولت افغانستان قرار گرفته است. اکنون به نظر می رسد دولت افغانستان با توجه به همین سند چشم انداز طرحی را برای مذاکره با طالبان ارایه داده است و در سایه این طرح امید وار است که در کنفرانس لندن توافق صورت گیرد تا شورای امنیت سازمان ملل رسما نام ملاعمر رهبر گروه طالبان را از لیست سیاه حذف نماید تا گام عملی باشد برای زمینه سازی مذاکره با طالبان و نیز امتیاز بزرگی باشد برای این گروه که بدون هیچ زحمتی آن را بدست می آورد. اما آیا واقعا با بخشیدن ملاعمر در کنفرانس لندن زمینه عملی مذاکره با طالبان فراهم می گردد؟ کارشناسان بدین باورند که پیشنهاد اقای کرزی برای مذاکره با طالبان نشانه ضعف وی در برابر این گروه است تا نشانه قدرت او در صحنه هاي بازي سياسي. زيرا مذاكره زماني ارزش مند و كار ساز خواهد بود كه هردو جريان اصل مذاكره را قبول داشته باشد و با توجه به اصل ضرورت مذاكره و مصالحه روي چگونگي مصالحه و امتيازاتي كه هردو طرف از اين گفتگو ها مي خواهند، بحث صورت گيرد. در حالي كه طالبان بارها اصل مذاكره با طالبان را رد كرده است و بر ادامه خشونت ها تاكيد نموده و هر روز بر گستره خشونت ها تلاش مي ورزند ، چگونه مي توان باور كرد كه چنين تلاش هايي به نتيجه مي رسد؟. به همین دلیل بسیاری از کار شناسان باوردارند که بخشیدن ملاعمر در کنفرانس لندن امتیاز مفت و رایگانی است که سوی دولت افغانستان و جامعه جهانی برای این گروه داده می شود، بجای به ثمر نشستن مذاکره بیشتر سبب تقویت طالبان شده و خشونت ها را در کشور دو چندان خواهد کرد.
منبع : http://www.dailyafghanistan.com/newspages/opinion.html#03